Chi Chi - Art and Ads

Khi chúng ta đang thực sự sống trong những thế giới đáng sợ trên TV, các nhà sản xuất nghĩ gì?

Một cảnh trong “The Handmaid’s Tale” – Nhà sản xuất, Bruce Miller, nói: “Bạn cảm thấy tội lỗi vì đã gieo vào tâm trí mọi người những nỗi sợ hãi.”

Giữa cơn đại dịch, những nhà sản xuất của các bộ phim về dystopian như The Handmaid’s TaleWestworld đang có cái nhìn khác về tác phẩm của mình

*Lời người dịch: Bài viết nhắc rất nhiều tới Dystopian (phản địa đàng) – thuật ngữ được dùng để chỉ những viễn cảnh tương lai mà trong đó thế giới sẽ phát triển theo chiều hướng tiêu cực. Dystopian thường xuất hiện bạo lực, phi nhân tính, độc tài, thảm hoạ môi trường, và các viễn cảnh thoái hoá xã hội khác. Đối nghịch với Dystopian là Utopian, viễn cảnh tương lai mà trong đó xã hội loài người được hoàn hảo và cường điệu hoá.


Họ đã cố cảnh báo chúng ta.

Trong những bộ phim về dystopian, các nhà làm phim đã cố gắng miêu tả những cảnh tượng u tối nhất mà họ có thể tưởng tượng ra – những thực tại tồi tệ song song trong đó cuộc sống mà chúng ta từng biết tới đã bị quét sạch bởi quá trình tiến hoá, dịch bệnh, sự điên cuồng của công nghệ hay những bầy thây ma khát máu.

Vào thời điểm khi những bộ phim về dystopian như The Handmaid’s Tale, Westworld và những bộ phim tương tự – được ra mắt, các nhà biên kịch muốn tạo nên những tác phẩm vừa mang tính giải trí vừa có sự thách thức khán giả. Họ tạo ra những phiên bản xã hội đen tối mà họ tự cho rằng sẽ không thể nào có thật vì chúng quá tàn bạo.

Tuy nhiên vào lúc này, giữa sự hoang mang do đại dịch coronavirus đem lại, nhà sản xuất của các bộ phim này đang nhìn lại những tác phẩm của mình dưới một lăng kính khác. 

Đội ngũ thực hiện những bộ phim này không hề thấy hả hê hay cho rằng khán giả đáng nhẽ ra nên chú ý tới những cảnh báo của họ. Thay vào đó, họ có một cái nhìn rõ ràng về việc tại sao chúng ta thường bị thu hút bởi những sản phẩm giải trí liên quan tới dystopian và họ tự hỏi liệu những sự kiện đang xảy ra sẽ ảnh hưởng thế nào tới công việc của họ sau này.

Và họ thừa nhận cảm giác áy náy khi chứng kiến khán giả của mình phải nếm trải cơn ác mộng mà họ tưởng tượng ra. 

“Bạn sẽ cảm thấy áy náy vì đã gieo vào tâm trí mọi người những nỗi sợ hãi này. Sẽ rất khó tránh khỏi cảm giác rằng bằng việc thực hiện những bộ phim về dystopian, bạn đã cầu mong cho mọi chuyện xảy ra. Tuy nhiên đồng thời điều này cũng cho thấy rằng phim ảnh và truyền hình thực sự có thể truyền tải tới mọi người cách thế giới của chúng ta vận hành.”

Bruce Miller, kịch bản và nhà sản xuất của show “The Handmaid’s Tale” (Hulu)

Alison Schapker, nhà sản xuất của Altered Carbon (Netflix) chia sẻ rằng cô thực sự cảm nhận được cách sản phẩm của cô được đón nhận“khi mà truyền hình thực sự trở thành một trong những cánh cửa mà chúng ta phải trải qua và rất gần với những quá trình đang diễn ra trong đời thực.” Cô chia sẻ thêm rằng cảm giác của mọi người trong hoàn cảnh hiện tại sẽ được phản chiếu vào những tác phẩm của cô, điều này là không thể tránh khỏi. “Những gì tôi muốn nói với tư cách là một người kể chuyện luôn đến từ cuộc sống của chính tôi, và hiện nay cuộc sống đó đã hoàn toàn bị đảo lộn.”

Aaron Paul và Dorian Kingi trong bộ phim “Westworld.” “Chúng ta có chung sự tò mò về cách một xã hội tưởng tượng vận hành dưới những áp lực”
– Jonathan Nolan, một trong những nhà sản xuất của “Westworld”

Trong bộ phim The Handmaid’s Tale, phỏng theo cuốn tiểu thuyết Margaret Atwood, nước Mỹ đã bị tàn phá bởi dịch bệnh và thảm hoạ thiên nhiên, để rồi được hồi sinh dưới hình hài một xã hội chuyên chế trong đó phụ nữ bị biến thành nộ lệ. Altered Carbon, chuyển thể từ cuốn tiểu thuyết của Richard K.Morgan, vẽ ra một viễn cảnh khi mà sự bất tử đã được hiện thực hoá bởi công nghệ – nhưng chỉ dành cho những người có tiền. Trong loạt phim Westworld của HBO, dựa trên cuốn truyện của Michael Crichton, người máy được thiết kế giống hệt người thật và bị nô dịch hoá trong một thế giới có đạo đức suy đồi cùng sự chênh lệch giàu nghèo khủng khiếp.

Trong khi những viễn cảnh phi nhân tính nhanh chóng trở nên phổ biến trong văn hoá hiện nay, Jonathan Nolan, đạo diễn và sản xuất của Westworld, nói rằng tất cả những điều này được tạo ra từ sự tò mò chung của nhân loại khi quan sát một xã hội tưởng tượng vận hành dưới những áp lực từ một khoảng cách an toàn. “Trong một nền văn hoá, chúng ta thường có xu hướng thử nhiều phương pháp và kết quả khác nhau, cố gắng hiểu rõ về những điều mà chúng ta có thể sẽ làm sai,” Nolan nói.

Anh nói thêm rằng cho dù vẫn có người tin vào utopian nhưng “nhìn chung mọi người tò mò về những phiên bản thế giới nơi mà mọi thứ trở nên tồi tệ hơn là khi mọi thứ trở nên tốt đẹp.”

Lisa Joy, cộng sự của Nolan, chia sẻ rằng viễn cảnh tương lai u tối có thể được dùng như một cơ sở cho nghiên cứu trong những khoảng thời gian bình yên.

“Nếu bạn nhìn lại lịch sử, bạn sẽ nhận thấy những vòng lặp lại của chiến tranh, nghèo khổ, xung đột, nạn đói và dịch bệnh. Và sẽ là một sự ngạo mạn khôn cùng khi cho rằng thế hệ chúng ta sẽ luôn được miễn trừ khỏi vòng xoay này.”

Lisa Joy – Đội ngũ thực hiện Westworld

Alex Garland, biên kịch và đạo diễn của loạt phim Devs cho FX trên Hulu, nói rằng ý tưởng chính của bộ phim là “những công ty công nghệ khổng lồ với nhiều đặc quyền cùng sự chênh lệch quyền lực và của cải sâu sắc” – không cần bất cứ một sự thay đổi hay chỉnh sửa nào bởi lẽ “không có điều gì mới mẻ trong những điều này. Chúng đều rất hiển nhiên và rõ ràng. Tất cả chúng ta đều biết rằng đó là những gì đang thực sự diễn ra.”

Nick Offerman trong bộ phim Devs..
Biên kịch của Devs, Alex Garland cho rằng những chương trình như của ông là một cách thức đáp ứng điều ước của mọi người.

Garland cũng đã liệu trước viễn cảnh ngày tận thế trong bộ phim Annihilation (trong đó Trái Đất rơi vào tình trạng hiểm nguy vì sự xâm lược của người ngoài hành tinh) và 28 Days Later (khi hành tinh của chúng ta bị xâm chiếm bởi zombies). Ông giải thích rằng những câu chuyện dạng này đem lại một phương cách “đáp ứng điều ước” đầy hấp dẫn. “Khi tôi xem những bộ phim về zombies hồi nhỏ, tôi sẽ thường nghĩ rằng zombies thật đáng sợ. Nhưng đồng thời tôi cũng nghĩ rằng sẽ thật tuyệt nếu bạn có thể vào bất cứ cửa hàng nào và lấy bất cứ cái gì bạn muốn.”

Đương nhiên, Garland nói thêm, sự thích thú này chỉ bởi vì mọi chuyện “xảy ra trong tưởng tượng, và chúng ta xem câu chuyện với sự an tâm rằng hiện thực không phải là như vậy.” Ông nói rằng các nhà sản xuất và khán giả đã tự thuyết phục bản thân rằng “bằng cách tạo ra và xem những bộ phim về tương lai u tối đó, chúng ta có thể tự bảo vệ thế giới khỏi những việc đó, để chúng không thực sự xảy ra.” Vậy nên khi nhân loại trải qua một cơn khủng hoảng thực sự, không khác gì so với những gì ông đã phóng đại lên, Garland không thể ngừng tự hỏi liệu những câu chuyện này có đơn thuần chỉ là sự giải trí.

“Điều này giống như bạn đang biểu tình trên Twitter. Nghe thì giống như tôi đang cố nói một điều gì đó. Nhưng kết quả thực sự là gì? Có lẽ chỉ như một tiếng vang vọng lại trong căn phòng kín.” 


Liệu những câu chuyện về dystopian thực sự có khả năng chuẩn bị chúng ta cho những thảm hoạ phía trước?

Miller, nhà sản xuất của The Handmaid’s Tale, cho rằng những bộ phim này ít nhất cho chúng ta cảm giác mỗi cá nhân có thể kiểm soát được môi trường hỗn loạn xung quanh họ. “Chúng tôi luôn muốn kể những câu chuyện mà trong đó các quyết định cá nhân có thể tạo ra ảnh hưởng. Và trong những thế giới theo chiều hướng xấu như dystopian, khi mà mọi thứ được tối giản hoá tối đa, những lựa chọn cũng trở nên đơn giản hơn. Bạn có thể lựa chọn một vấn đề mà bạn quan tâm và đặt nó vào vị trí cốt lõi.”

Nhưng liệu trong những ngày tháng tới đây, khán giả sẽ thôi tìm kiếm những thế giới nơi mọi thứ trở nên tồi tệ, mà thay vào đó là những câu chuyện trong đó thế giới trở nên tốt đẹp hơn?

Những nhà sản xuất chương trình tivi kể trên khá lưỡng lự trong ý tưởng thay đổi những bộ phim này để đề cập tới đại dịch coronavirus. “Những điều đang xảy ra là hiện thực. Sẽ mất một vài năm để nói chính xác được phản ứng nào thực sự có ý nghĩa với hoàn cảnh hiện tại.”

Schapker từ Altered Carbon đồng ý với những chia sẻ này, cho rằng những chương trình truyền hình về dystopian không nhất thiết phải biến thành những thế giới uỷ mị hay những bản truy điệu buồn thảm. Vai trò của những người kể chuyện, cô nói, là thẩm thấu sự phức tạp trong mỗi giai đoạn lịch sử và phản ánh chúng trong những tác phẩm của mình.

“Tôi không nghĩ rằng đây là lúc cho những lời ngon ngọt, và tôi cũng không nghĩ rằng đây là lúc để chiêm nghiệm mọi việc.

Anthony Mackie trong loạt phim Altered Carbon.
Nhà sản xuất Alison Schapker chia sẻ rằng cô hoàn toàn có thể hiểu khán giả sẽ cảm nhận thế nào về loạt phim trong hoàn cảnh hiện nay. Netflix

Đoàn làm phim của The Handmaild’s Tale đã chuẩn bị cho việc quay tập đầu tiên của mùa 4 hai tuần trước khi phải hoãn lại do lo ngại về đại dịch coronavirus. Điều xảy ra giữa hoàn cảnh hiện tại và khi họ tiếp tục quay phim có lẽ sẽ không được nhắc tới, Miller cho rằng rất ít khả năng những tập phim này sẽ bị thay đổi, cho dù là để tái hiện hoàn cảnh hiện tại hay là để lựa chọn cách kể chuyện phù hợp hơn.

“Chỉ có Chúa mới biết mọi việc sẽ diễn biến thế nào khi mùa 4 được ra mắt. Khi mà bạn cố gắng để đạt được mục tiêu, nhưng mục tiêu đó lại chưa thành hình, thì sẽ có chút khó khăn.”

Miller – Nhà sản xuất của “The Handmaid’s Tale”

Trong lúc này, Miller và đồng sự của mình vẫn đang hoàn thiện những tập cuối cùng của mùa phim, và hiểu rằng đại dịch đang xảy ra chắc chắn sẽ ảnh hưởng tới quá trình này theo một cách mà họ vẫn chưa thể biết trước được. 

Trong khi mục tiêu của họ không đổi – “để kể chuyện và khiến mọi người đồng cảm với câu chuyện đó” – thì Miller cho rằng “một phần công việc của tôi là trở thành một người tinh tế, để cảm nhận được điều gì đang diễn ra trong thế giới xung quanh. Đại dịch coronavirus đã thay đổi những gì chúng tôi làm, và chắc chắn sẽ thay đổi những gì chúng ta sẽ nói về.”

Nhà sản xuất của Westworld nói rằng họ đã kết thúc việc quay phim cho phần 3, nhưng quá trình hậu kì và kỹ xảo vẫn đang còn dang dở và họ vẫn đang cố gắng kết hợp với nhau trong thời kì phải làm việc ở nhà. 

NolanJoy cũng đồng ý rằng không thể đột nhiên biến những bộ phim về dystopian thành một viễn cảnh tươi sáng hay nhiều cảm xúc. “Không thể thay đổi DNA trong khả năng sáng tạo của chúng tôi để viết ra những điều khác với những gì chúng tôi nghĩ” Joy nói. Điều chúng tôi có thể làm đó là học tập cách làm cổ điển và tạo nên những câu chuyện với các nhân vật anh hùng. Những nhân vật này có thể trở thành hình mẫu cho mọi người và nói với khản giả của chúng tôi rằng “bạn thấy không, chúng ta có thể cùng nhau vượt qua.” 

Những câu chuyện về dystopian, cô nói, có thể “kịch tính hoá để biến thế giới thành một nơi độc ác, khó kiểm soát, và tuyệt vọng, nhưng điều quan trọng đó là trong một thế giới như vậy, con người không nhất thiết phải trở nên độc ác, khó kiểm soát, và đầy tuyệt vọng.”

Tác giả: Dave Itzkoff
Dịch: Nadine
Nguồn: The New York Times

Hình trong bài (5)